Luật chơi cờ chó
Cờ chó (có nơi gọi là cờ chân chó) là trò cờ dân gian vẽ bằng gạch non trên sân: một hình vuông, hai đường chéo, một chú chó canh một cạnh. Luật chỉ có vậy — trượt quân vào chỗ trống, đừng đi ngang chuồng chó — nhưng sơ sẩy một nước là bị dồn vào góc chuồng ngay. Xem từng bàn cờ dưới đây, một phút là bạn chơi được.
Bàn cờ & xếp quân
Bàn cờ có 5 điểm: bốn góc và một tâm, nối nhau bằng các cạnh hình vuông và hai đường chéo. Mỗi bên có 2 quân, xếp chéo góc: quân Đỏ giữ góc trên-trái và dưới-phải, quân Xanh giữ hai góc còn lại. Tâm bàn bỏ trống.
Cả bàn cờ lúc nào cũng chỉ có đúng một điểm trống. Quân Đỏ đi trước.
Trượt quân vào chỗ trống
Tới lượt mình, bạn trượt một quân của mình theo đường kẻ — cạnh vuông hay đường chéo đều được — vào điểm trống. Không nhảy cóc, không ăn quân: cờ chó là trò giành đường, không phải trò ăn quân.
Mỗi nước đi mở ra một chỗ trống mới sau lưng — và chính chỗ trống ấy là thứ hai bên giành nhau suốt ván.
Chuồng chó — cạnh cấm đi
Cạnh bên trái của bàn cờ có chó canh — không quân nào được đi dọc cạnh ấy, của bạn hay của đối thủ cũng vậy. Hai góc trái muốn thông nhau phải đi vòng qua tâm, mất hẳn hai nước.
Trên bàn cờ của Cờ Làng, quân nào định lẻn ngang chuồng sẽ bị chó sủa “gâu gâu” đuổi về — đừng giận chú ấy, chú chỉ đang làm đúng việc giữ nhà thôi.
Thắng — dồn đối thủ vào góc chuồng
Đến lượt mà không quân nào của mình đi được — chỗ trống duy nhất nằm ngoài tầm với — là thua ván. Thế bí kinh điển: hai quân bị ép về hai góc cùng phía chuồng, chỗ trống nằm ngay sau lưng chó. Dân gian gọi là bị dồn vào góc chuồng.
Mẹo nhỏ: điểm tâm là điểm duy nhất nối cả bốn góc. Ai làm chủ được tâm đúng lúc, người ấy nắm dây trói.
Giằng co mãi thì hòa
Hai tay cờ tỉnh táo có thể né nhau qua lại quanh chỗ trống rất lâu. Để khỏi rượt nhau đến tối, Cờ Làng theo lệ: đủ 40 nước mà chưa ai bị dồn thì ván hòa — chó ngáp dài một cái, hai bên xóa bàn chơi ván mới.
Khi đấu online, bạn cũng có thể cầu hòa hoặc xin thua như thi đấu thật.