Trò cờ trí tuệ thuần Việt

CỜ TOÁN

Mười quân mang số 0–9, bàn cờ 99 ô — và bốn phép tính làm vũ khí. Ghép hai quân liền nhau thành một phép cộng, trừ, nhân, chia: đáp số chỉ thẳng vào quân địch bị bắt. Chộp được quân 0 của đối thủ là thắng tuyệt đối!

Tên của bạn

Rủ bạn bè vào chơi?

Có mã ván rồi?

Rủ bạn đấu một ván

Ba bước, chưa đầy nửa phút.

Tạo ván cờ

Bấm “Tạo ván mới” — bạn nhận ngay một mã ván 6 ký tự và link mời riêng.

Gửi lời mời

Gửi link qua Zalo, Messenger… hoặc để bạn cờ quét mã QR ngay trên màn hình.

Cộng trừ nhân chia!

Ghép cặp quân thành phép tính mà săn quân địch. Bắt quân 0 hoặc gom đủ 15 điểm là thắng ván.

Chuyện kể quanh bàn cờ toán

Trước khi lập phép tính đầu tiên, mời bạn nghe chuyện về trò cờ hiếm hoi có tên người sáng tạo — và có giấy khai sinh hẳn hoi.

Người thợ điêu khắc nghĩ ra một bàn cờ

Khác với hầu hết trò cờ dân gian chẳng ai nhớ nổi gốc gác, cờ toán Việt Nam có cha đẻ rõ ràng: nghệ nhân Vũ Văn Bảy, sinh trưởng trong một gia đình ba đời làm nghề điêu khắc ở khu Suối Hoa, Bắc Ninh — đất quan họ. Ông trăn trở một điều: cờ tướng là của người Trung Hoa, cờ vua của người phương Tây; người Việt lẽ nào không có nổi một bàn cờ của riêng mình?

Ròng rã nhiều năm, ông đẽo gọt ý tưởng ấy như đẽo một pho tượng: lấy mười con số 0–9 làm quân, lấy bốn phép tính làm luật. Tháng 5 năm 2005, Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa – Thông tin) chính thức công nhận cờ toán Việt Nam là sản phẩm trí tuệ — trò cờ Việt có “giấy khai sinh” đầu tiên.

2005

Năm cờ toán được cấp bản quyền sản phẩm trí tuệ — trở thành trò cờ hiếm hoi trên thế giới có ngày sinh, quê quán và cha đẻ.

Dễ như bàn tính, sâu như bàn cờ

Luật cờ toán gói gọn trong một câu: hai quân đứng liền nhau thì lập được một phép tính, đáp số là ô bắt quân. Trẻ vừa học xong bảng cửu chương đã chơi được; nhưng càng chơi càng thấy hun hút — mỗi cặp quân cho tới năm sáu đáp số (cộng, trừ, nhân, chia lấy cả thương lẫn số dư), mỗi đáp số là một mũi tên phục sẵn trên bàn.

Người mê cờ ví nó là “cờ tướng của những con số”: cũng bày binh bố trận, cũng đòn phối hợp — nhưng thay vì nhớ thế cờ, bạn phải nhẩm tính nhanh hơn đối thủ. Đánh vài ván, tính nhẩm lên tay lúc nào không hay.

“Rềnh rềnh ràng ràng, ba gang chiếu trải,
xích lại cho gần, một người hai chân…”
— đồng dao học đếm của trẻ Việt, thuộc từ thuở chưa biết chữ

Quân 0 — dân là gốc

Trên bàn cờ toán không có vua có tướng. Quân quý nhất lại là quân mang số 0 — quân duy nhất đứng yên một chỗ, không đi, không bắt được ai. Ông Bảy gọi đó là quân dân: chín quân số kia tung hoành ngang dọc cốt chỉ để che chở cho nó. Để mất “dân” là thua tuyệt đối, dù đang dẫn điểm bao nhiêu cũng vậy.

Một bàn cờ mà triết lý “dân là gốc nước” nằm ngay trong luật chơi — đó là điều khiến cờ toán không chỉ là trò luyện tính nhẩm, mà còn rất Việt Nam.

Quân yếu nhất bàn cờ — không đi được một bước — lại là quân quyết định cả ván. Mất quân 0 là thua ngay lập tức.

Chưa biết chơi? Học trong 3 phút

Biết cộng trừ nhân chia là biết chơi cờ toán. Xem luật với bàn cờ động minh họa từng nước — từ cách đi quân, lập phép tính bắt quân, đến đòn chộp quân 0 kết thúc ván.

Xem luật chơi